1 0
Read Time9 Minute, 20 Second

De discussie over de term omvolking is weer in volle hevigheid losgebarsten: er zijn zelfs Kamervragen over gesteld. Maar te veel vragen worden niet gesteld. Een inhoudelijk debat over de term omvolking wordt niet gevoerd, en een inhoudelijk debat over de problemen die met deze term worden aangeduid, lijkt al helemaal onmogelijk. Maar het debat saboteren en de problemen negeren, is alleen maar vragen om meer problemen.

Kamervragen over omvolking bij de NPO

Op 10 mei had Ongehoord Nieuws een uitzending over omvolking, en heel keurig Nederland stond op de achterste benen. Hier werd een extreemrechtse complottheorie gepromoot! Toen vier dagen later een tiener in de VS een racistische moordpartij beging, werd onmiddellijk de link gelegd met de term omvolking: dat heb je er nu van! Onder leiding van D66 werden Kamervragen gesteld. Hoe ging de regering zorgen dat dergelijke gevaarlijke ideeën niet meer verkondigd zouden worden op de NPO?!

Ongehoord Nieuws

Wie de uitzending zelf niet gezien heeft, zou na al deze ophef kunnen denken dat daar plannen gesmeed waren om Nederlanders met een migratieachtergrond uit te roeien. Alle aandacht ging naar Filip de Winter die de term ‘kankergezwel’ in de mond nam, en daarmee de immigranten ontmenselijkte. Toch riep ook hij nergens op tot geweld en hij filosofeerde ook niet over geheime plannen of over schuldigen die gestraft zouden moeten worden.

De Winter zei zelfs: “Wie zich integreert, assimileert, is welkom.” Je kunt erover twisten of deze eis te hoog en te absoluut is, maar De Winter riep nergens op tot geweld tegen immigranten. En dat presentatrice Arlette Adriani letterlijk zei: “Als je je gewoon Nederlander voelt, wat maakt dat kleurtje dan uit?” en dat presentator Ahmed Aarad zelf zoon van een Marokkaanse gastarbeider is; ook dat zijn feiten die in de verontwaardigde verhalen niet of nauwelijks terugkomen.

Is het dan niet vergezocht om meteen een verband te zien met racistische moorden in de VS?

Cirkelredeneringen

Het is niet nieuw dat er een link wordt gelegd tussen het Nederlandse gebruik van de term omvolking en een moordpartij door een extremist in de VS. Al jaren zijn bepaalde wetenschappers, politici en opiniemakers bezig om die link te leggen. Wie naar hen luistert, moet wel concluderen dat gebruikers van deze term ‘de nieuwe nazi’s’ zijn die niet kunnen wachten om over te gaan tot racistisch geweld. En er wordt geluisterd, ook door de AIVD.

Citaat uit het AIVD-jaarverslag van 2021: “Ondanks hun verschillen, delen nationaalsocialistische, volksnationalistische, alt-right en neonazistische groepen een wereldbeeld waarin de blanke bevolking van (onder meer) Nederland structureel wordt benadeeld, en zelfs in het voorbestaan wordt bedreigd door ‘omvolking’ of genocide.”

In de Kamervragen van D66 zien we hoe deze uitspraken van de AIVD vervolgens gebruikt worden om ongerustheid over deze term te rechtvaardigen. Zo is het kringetje weer rond. En als heel keurig Nederland op de barricaden staat te roepen hoe extreemrechts en gevaarlijk deze term wel niet is, wie vraagt dan nog naar argumenten?

De bezwaren tegen omvolking

De argumenten tegen de term omvolking hebben voornamelijk te maken met het feit dat omvolking een naziterm zou zijn, en met de verdenking dat deze term aanleiding zou kunnen zijn voor racistisch geweld. Het klopt dat de nazi’s in veroverde gebieden etnische zuiveringen wilden doorvoeren. Ze wilden de plaatselijke bevolking vervangen door Duitsers, en dit noemden zij Umvolkung. Dit is natuurlijk precies het omgekeerde van wat Nederlanders bedoelen die de term gebruiken. Zij willen niet anderen verdringen, ze zijn juist bang om zelf verdrongen te worden.

De angst voor verdringing maakt soms dat mensen immigranten de schuld geven van de problemen. Er is zeker gevaar voor escalatie van de spanningen tussen bevolkingsgroepen, maar het is nogal kortzichtig om mensen in de knel te verbieden hun problemen onder woorden te brengen, en hen bij voorbaat al te beschuldigen van agressieve bedoelingen.

Inhoudelijk debat

Dat was de reden dat ik een twitterdraad met argumenten stuurde. Want zou het niet een goed idee zijn om eens te kijken of er werkelijk een link bestaat tussen de Nederlandse term omvolking en racistische moordpartijen in andere landen? Zou het niet goed zijn om eens een inhoudelijk debat te voeren in plaats van anderen om de oren te slaan met naziverwijten en censuurpogingen?

Tegen een verbod

In de screenshots betoog ik waarom ik de argumenten voor een taboe niet sterk vind, en vooral waarom ik het zo belangrijk vind om dit woord niet te verbieden.

“Mag ook niet over omvolking gepraat worden als mensen reden hebben om er bang voor te zijn? Als het zelfs op sommige plekken al gebeurd is? Denk aan de Schilderswijk. De oorspronkelijke bewoners van de wijk zijn letterlijk vervangen door nieuwkomers, en dat is niet gebeurd omdat alle bewoners dit wilden. Velen hebben geprotesteerd, ze hebben gevochten voor hun wijk en ze zijn toch vervangen. Mogen Schilderswijkers dit omvolking noemen? Mag iedereen dit omvolking noemen?”

Want laten we ons realiseren wat hier gebeurt. Een invloedrijke groep Nederlanders – die op veel terreinen aan de touwtjes trekt – is al jaren bezig om een woord besmet te verklaren waarmee machteloze Nederlanders proberen te verwoorden wat zij hebben meegemaakt of vrezen (weer) mee te maken.

Wat is omvolking in Nederland?

De Haagse Schilderswijk staat bekend als een ‘omgevolkte’ wijk en werd ook in de uitzending van Ongehoord Nieuws besproken. Ahmed Aarad is er opgegroeid. Zelf ben ik er geboren, en in mijn boek heb ik nauwkeurig gedocumenteerd hoe de wijk in de jaren ‘70 werd overstroomd door immigranten, en voorgoed veranderde. Ik beschreef de wanhoop van de oorspronkelijke bewoners en hun verdrijving uit de wijk. Ik beschreef de ellendige omstandigheden waarin de immigranten terecht kwamen.

Ik beschreef geen kwaadaardig meesterplan om de wijk om te volken, want zo’n meesterplan was er niet. Er was wel enorme onverschilligheid bij de verantwoordelijke bestuurders. Er was een ‘visie’ voor de stad waar de Schilderswijkers niet in pasten. Er was vanzelfsprekende minachting voor de onderklasse. En deze mentaliteit leidde wel degelijk tot omvolking, waarvan zowel de oude als de nieuwe Schilderswijkers het slachtoffer waren.

Politici geven aanleiding tot verdenking

Ik geloof niet dat er een plan achter omvolking zit. Dat geloof ik vooral niet omdat ‘onze’ leiders vaak zo hopeloos incompetent zijn, dat het onvoorstelbaar is dat zij in staat zouden zijn tot een of ander geniaal kwaadaardig meesterplan. Wat trouwens niet wil zeggen dat politici geen aanleiding geven om dit te denken. Er zijn genoeg uitspraken van vooraanstaande politici – zoals Wolfgang Schäuble of Frans Timmermans – waar je vraagtekens bij kunt zetten.

De dubieuze rol van D66

Bovenstaande twitterdraad stuurde Sjoerd Sjoerdsma (D66) om het taboe op de term omvolking nog eens te benadrukken. Alle argumenten in zijn draad heb ik in feite al besproken, maar wat ook aandacht verdient is zijn enorme hypocrisie. Iemand als Sjoerdsma laat (oud)bewoners van ‘omgevolkte’ wijken keihard vallen, verbiedt hen in feite te verwoorden wat ze meemaken, en steunt tegelijkertijd politiek die de omvolking versnelt.

Misschien zouden partijen als D66 eens wat minder hoog van de toren moeten blazen over ‘extreemrechtse omvolkingstheorieën’, en hun geliefde EU-collega’s eens moeten aanspreken. Want als de EU met lichtzinnige plannen komt om weer gastarbeiders uit Noord-Afrika te halen, of als een EU-vertegenwoordiger weer eens roept dat Europa ‘migratie nodig heeft’, geeft de Europese elite zelf voedsel aan de gedachte dat er een plan achter omvolking zit.

Niet alleen de Schilderswijk

En al is er geen plan, er is wel degelijk omvolking. Overal zijn mensen ontworteld geraakt omdat hun wijk hun wijk niet meer is. Lezers uit het hele land schrijven mij over hun ervaringen, en vaak vertellen zij hoe ze als nomaden verder moesten trekken omdat ook hun nieuwe woonplaats weer ‘omgevolkt’ werd. Lees ook de twitterdraad van deze Amsterdammer die zijn verhaal eindigt met de bijna wanhopige vraag: “Als ik dit geen ‘omvolking’ mag noemen, wat dan wel?”

Wereldvreemde moralisten

Degenen die zo graag woorden willen verbieden, kennen deze werkelijkheid niet. Ze lijken totaal niet geïnteresseerd in wat er gebeurd is – en nog steeds gebeurt! – in veel wijken in Nederland. Het zijn niet hun wijken, het is ver van hun bed. En ze voelden toch al geen enkele verwantschap met de bewoners van die wijken. Zij zien de ‘exotische’ winkeltjes en vinden het allemaal schattig multicultureel. Ze zien zichzelf als ruimdenkend en die anderen als bekrompen en xenofoob.

Maar hoe bekrompen is het om woorden te verbieden omdat je de werkelijkheid achter die woorden niet onder ogen wilt zien? Omdat je als de dood bent om uit je bubbel te stappen en je eens echt af te vragen of je het wel bij het goede eind hebt? De wetenschappers, opiniemakers en politici die het hardst om een taboe roepen, schuwen een inhoudelijk debat als de duivel het wijwater.

Toegeven aan de druk

En hun macht is zo groot dat ze erin slagen om de term werkelijk onmogelijk te maken. Steeds meer mensen zien er maar vanaf om het woord te gebruiken omdat ze ‘in gesprek’ willen blijven. De problemen zijn tenslotte enorm en het is zo belangrijk dat hier eindelijk eens echt beleid op wordt gevoerd. Dus laten we dan in vredesnaam ons taalgebruik maar aanpassen.

Heeft aanpassen zin?

Maar komt er werkelijk een gesprek over de problemen als wij ons taalgebruik maar aanpassen? Het zou mooi zijn als het zo was, maar ik geloof er niet in. Als ik zie hoe dit debat (niet!) gevoerd wordt, heb ik moeite om te geloven in de oprechtheid van de censuurliefhebbers. Ik geloof eerder dat elke nieuwe term weer taboe verklaard zal worden, tenzij het gaat om termen die zo ingewikkeld en verhullend zijn dat alleen wetenschappers ze nog zullen gebruiken.

Of denkt iemand dat gewone burgers in plaats van omvolking voortaan ‘derde demografische transitie’ zullen gaan zeggen…?

Schelden lost niets op

Het domme schelden – rechtsextremist, racist, nazi, fascist – lost niets op, maar maakt wel dingen kapot. In de eerste plaats is het walgelijk om de misdaden van echte nazi’s (en de rest) te bagatelliseren door mensen domweg hiervoor uit te schelden omdat ze een andere mening hebben. In de tweede plaats gaat de lading van deze benamingen af. Oh, alweer nazi’s? Het zal wel weer. Totdat we geen woorden meer overhouden voor de echte nazi’s.

Maar het ergste is: deze intimidatietactieken verhinderen elk inhoudelijk gesprek. De pogingen om omvolking taboe te verklaren, dienen minstens voor een deel om de achterliggende problemen onbespreekbaar te maken. Maar wie problemen op wil lossen, zal moeten beginnen met een goede diagnose.

Zoals ik ook in mijn boek schrijf: “Het is makkelijk om framing in te zetten als wapen in het publieke debat, vooral als de sprekers bevoorrecht zijn en de besprokenen zich niet kunnen verweren. Maar het is beter om eerlijk met mensen te praten en problemen onder ogen te zien.”

Want het probleem, meneer, dat blijft.

Vond je dit artikel goed? Steun Maaike van Charante via repelsteeltje.backme.org

Op de hoogte blijven van nieuwe artikelen? Volg Maaike op Twitter.

.Vond je dit artikel goed? Steun de auteur via Backme

Repel .

Written by Repel .

Je kunt Maaike van Charante steunen op BackMe repelsteeltje.backme.org en/of volgen op Twitter @Repelsteeltje21